Có ý kiến cho rằng Việt Nam sẽ là nước gặt hái nhiều nhất, có người còn đưa ra con số cụ thể rằng là GDP Việt Nam sẽ tăng bao lăm tỷ đô
LTS: Ông Nguyễn Đình Lương, Nguyên trưởng đoàn thương lượng Hiệp định thương nghiệp Việt Nam - Hoa Kỳ (BTA), từng được bạn đọc Tuần Việt Nam biết đến qua các bài phỏng vấn về thương lượng BTA thương thuyết WTO.
Điều tôi muốn nhấn mạnh ở đây, đó là những lợi. Bữa nay có người bảo sau 5 năm tham dự WTO kinh tế Việt Nam sẽ trở về 0! Thậm chí có người nói: WTO đã gây ra những cú sốc cho nền kinh tế Việt Nam.
Có nhẽ cũng còn phải lâu lâu nữa thì người Việt Nam mới tự sản xuất ra đủ những thứ này. Đó cũng là một quy phạm phổ biến trong đời sống từng lớp văn minh. Đúng hơn, cạnh tranh lành mạnh không được cổ vũ, khuyến khích và tạo dựng.
Vậy cái được lớn nhất là gì, thưa ông? Cái được lớn nhất lúc này có thể là: Với TPP ta tiến thêm một bước theo hướng tăng tốc mở cửa với thế giới, thiết lập một nền kinh tế thị trường theo đúng nghĩa, kiến lập một nền kinh tế có sức cạnh tranh, để phát triển cùng thời đại.
Khi tham dự WTO đã có người dự báo: Kinh tế Việt Nam sẽ như là một con tàu ra "biển lớn". Làm ăn không bài bản, không chiến lược, không chiến thuật. Với BTA ta đã hài lòng mở cửa cả những nghành dịch vụ như viễn thông, tài chính mà trước đó đã khoanh vùng là "đất của chúa" và đã rào thật kín "vì an ninh quốc gia".
Chúng ta đã đưa vào bức tranh giang san bao lăm màu sáng, màu tươi. Tại vòng thương thảo rốt cuộc trong buổi gặp riêng hai trưởng đoàn. Ta cam kết chơi theo luật chơi mà thế giới tự bắt ta chơi, ta hài lòng chơi đồng đẳng, bỏ phân biệt đối giữa hàng hóa trong nước và hàng hóa nước ngoài, giữa đầu tư trong nước và đầu tư nước ngoài.
, Chưa khê mùi "bức xúc" như bây chừ. Kinh tế WTO là kinh tế thị trường tự do. Về nước tôi không dám khoe thành tích đó vì tôi hiểu đó chỉ là một mực "làm đẹp" BTA cho "cả nhà đều vui" nhưng có người lại báo cáo rằng vòng đàm phán này ta đã giành chiến thắng, ta đã bền chí chiến đấu đã bắt Mỹ giành cho ta GSP! Nghe nói sau này, qua nhiều năm thương thảo, đến nay Hoa Kỳ vẫn chưa chấp thuận cho hàng Việt Nam được hưởng GSP vì Việt Nam chưa có điều kiện để thực thi quyền lập hội.
TPP sẽ xử lý tiếp, TPP sẽ là một bứt phá mới nữa. Đánh trống bỏ dùi. Không ai can thiệp, nhưng kinh dinh phải công khai, sáng tỏ, kén thị trường, phân theo tiêu chí thị trường.
Họ đã bắt đầu khởi động rồi chỉ chờ Việt Nam "quyết" là họ vào liền. Nhưng cũng chưa phải là mục tiêu quan yếu nhất. Trong nền kinh tế tri thức có thể coi tình trạng "chết lâm sàng" Cả thế giới và cả Việt Nam đang cần những chế tài mạnh, thật mạnh để chặn đứng nạn móc túi sản phẩm trí óc, để cứu cả nền kinh tế và cả nền khoa học.
Thực tiễn tham dự WTO cho thấy rằng: khả năng thích nghi với kinh tế thị trường ở Việt Nam là rất kém, khả năng chủ động vỡ hoang cơ hội là rất yếu. Duy trì tình trạng đồng bóng, mở mở, kín kín, hở hở rồi để cho các nhóm ích lợi khẩn hoang không phải là đặc điểm của TPP. Về mặt kinh tế thì đúng là rất quan yếu và phải phấn đấu để đạt tới. Các nước tham dự thương thuyết, nhất là Hoa Kỳ, nước đang "cầm cái" đang "áp đặt luật chơi trong cuộc thương lượng này cũng mong muốn và cổ vũ Việt Nam chũm tham dự.
Quyền lập hội là một trong những quyền "tạo hóa ban" cho những người có sức cần lao, đi cần lao để tự vệ. Họ sẽ mang tiền máy móc, thiết bị và cả người lao động nữa vào xây dựng xí nghiệp 100% vốn người nước ngoài, thuê lao động Việt Nam sản xuất cho Việt Nam đủ dùng. Việt Nam sẽ có nhiều khó khăn nhất quyết trong quá trình thực thi, ta sẽ nhờ quốc tế tương trợ. Thứ hai, vấn đề doanh nghiệp Nhà nước, cạnh tranh, mua sắm công.
Mở cửa "đất của Chúa" Trong lúc nền kinh tế đang khó khăn, từng lớp đang có nhiều vấn đề, liệu ta có tìm được sự đồng thuận để dự TPP không, thưa ông? Có Việt Nam hay không có Việt Nam, đoàn tàu TPP vẫn chạy theo lịch trình. Không biết có phải vậy không? Cần phải có đánh giá, kiểm chứng và số liệu. Ông Damord thấy đề xuất hợp lý, đồng ý ghi vào.
Phải bình đẳng với các thành phần kinh tế khác. Ba mươi năm qua, công cuộc đổi mới giang sơn do Đảng ta thủ xướng lãnh đạo và tiến hành, vì lợi. Đổi mới 30 năm qua là một quá trình tiên tiến cùng với những bứt phá liên tiếp. Ông thấy diễn biến mọi việc như thế nào? Việt Nam có vào TPP được không ? Tôi không có cảm giác lạc quan là cuộc đàm phán TPP sẽ kết thúc năm nay. Các doanh nghiệp Việt Nam đang có những quan ngại, lo âu cụ thể, tỉ dụ các doanh nghiệp dệt may, giầy dép.
Ông có đồng tình với những phép tính này không? Điều chắc chắn và đã rõ: dự TPP là một thách thức lớn đối với Việt Nam. Do vậy nó chỉ có thể vận hành và phát triển trong môi trường cạnh tranh lành mạnh. Ta đi làm mướn kiếm mấy đồng tiền công. Không thể có chuyện như có người nói rằng TPP sẽ là một bữa "đại tiệc"của Việt Nam.
Lo rằng: Trong TPP chỉ vận dụng thuế nhập cảng bằng 0 cho hàng hóa có nguyên vật liệu sinh sản trong nước hoàn nhập cảng từ các nước TPP, trong lúc bấy lâu nguyên nguyên liệu, phụ kiện của ta đốn nhập cảng từ Trung Quốc và Hàn Quốc - là những nước chưa dự TPP.
Đó là một trong những chuẩn quy định của tổ chức lao động quốc tế (ILO) mà Việt Nam là một thành viên. Có thông tin nói rằng, những quy định trong TPP về lĩnh vực này sẽ cao hơn, chế tài mạnh hơn, rất khó cho Việt Nam. Chứng nhận những yêu cầu cao chế tài mạnh là bảo vệ mình bữa nay, mai sau, là xây dựng môi trường cho trí óc phát triển và tạo cho Việt Nam một chỗ đứng đàng hoàng trong thế giới hiện đại.
Ở Việt Nam, nạn ăn trộm đó cũng đã vượt qua "báo động đỏ". Ông có san sẻ gì với những lo lắng này ? Không lo. Nhưng ta vẫn chưa chấp nhận sửa vì khó có thể ngay một lúc xử lý được bít tất mọi vấn đề
Vào TPP vững chắc phải ưng xóa hết sự phân biệt đối, ứng dụng luật chơi bình đẳng giữa các thành phần kinh tế, trên thị trường cũng như trong đấu thầu. Có cả những quy định "ngoài kinh tế" hay "kinh tế chính trị".
Từ sau khi dự WTO đến nay kinh tế Việt Nam chưa thực thụ kiến tạo được một môi trường cạnh tranh lành mạnh. Thực hành một mặt hàng có giá đến hàng tỷ, hàng chục tỷ đô la, là cả một gia tài lớn, phải được bảo vệ chặt. Còn nhiều thí dụ nữa. Sở hữu trí tuệ (SHTT) là tiền, là ích của doanh nghiệp và của nhà nước.
Kinh tế Việt Nam hôm nay căn bản là kinh tế gia công lắp rắp. Công nhân người lao động tự hội tụ với nhau, tự lập hội để "chuyện trò" với giới chủ, để "cầu may" nhau lúc khó khăn.
Ngoài ra? Vấn đề thứ ba, đó là ta phải cam kết trao cho người cần lao Việt Nam "quyền lập hội". Vả lại, ở thời điểm đó thời khắc thương thảo BTA cái chủ trương "quốc doanh chiếm vai trò chủ đạo" ưng chuẩn các tập đoàn hoạt động đa ngành trở thành quốc sách, chỉ mới là ý tưởng ban đầu chứ chưa hình thành và kích hoạt thành những "bọc ung thư" như Vinashin, Vinalines.
Các khoản mua sắm công (trừ mua sắm cho an ninh quốc phòng) Mọi doanh nghiệp được bình đẳng trong tiếp cận các nguồn lực, tài nguyên, vốn, thị trường. Việt Nam sẽ là nước khó khăn trong cuộc thương thuyết TPP này vì Việt Nam là nước có nền kinh tế kém nhất và hệ thống pháp luật " khập khiễng" nhất trong số các nước đang thương thảo.
Tôi bảo ông JOE Damord - trưởng đoàn đàm phán Hoa Kỳ: ta cứ ghi vào BTA "phía Hoa Kỳ sẽ xem xét giành GSP cho Việt Nam" còn khi nào coi xét, được hay không ta sẽ bàn sau.
Trong cuộc thương lượng BTA với Hoa Kỳ trước đây, Việt Nam bền chí đòi phía Hoa Kỳ giành cho phía Việt Nam quyền chế ưu đãi phổ cập (GSP) (ứng dụng thuế bằng 0 đối với mấy ngàn mặt hàng du nhập vào Hoa Kỳ cốt là hàng thủ công nghiệp, cói ngô. Nguyên nguyên liệu cho hàng xuất khẩu lâu nay ở ta vốn du nhập là chính.
Không bảo vệ được sản phẩm trí óc, thì sẽ không có sản phẩm trí óc và rồi trí não sẽ không phát triển. Anh Phương. Hiện đã có một vài bình luận, phân tách về ích của Việt Nam khi dự TPP. Phát triển giang sơn vì nhận thức được rằng thời đại đó đổi thay, chúng ta đã gạch xóa đi khỏi cuốn kinh thánh bao nhiêu điều húy kỵ.
Trong khi đó, văn hóa tham nhũng lại tạo thêm điều kiện cho các nhóm ích hoành hành, làm méo mó cả những quốc sách đúng, hay của quốc gia.
Nhưng đứng trước những vấn đề phức tạp như vậy, ta phải có sự đồng thuận từng lớp. Đó là những điều tưởng như chẳng thể, nhưng rồi ta đã chấp nhận để mở đường cho đất nước phát triển. Tôi hy vọng và mong Việt Nam sẽ trở nên thành viên TPP khi nó được ký kết vì rằng lãnh đạo Đảng và Nhà nước ta đã diễn tả kiên tâm, đã nói cho dân biết cũng như đã công khai trên các diễn đàn quốc tế.
Nhiều hay ít còn phụ thuộc vào khả năng khai hoang thời cơ. Chẳng thể kiếm mãi mấy đồng bạc công Thưa ông, các cuộc đàm phán TPP đang được tiến hành dồn dập để có thể kết thúc vào cuối năm nay.
Tại sao hội thảo TPP mãi chỉ toàn nghe chuyện may mặc, giầy dép? có nhẽ phải tính những bài toán lớn hơn thế? vả chăng theo quy luật, hàng dệt may sẽ rời Việt Nam, khi đồng lương người thợ may ở đây cao họ sẽ tự động chuyển dịch tới những vùng đất nghèo hơn, lao động rẻ hơn.
Bảo hộ sản phẩm trí não là đề nghị của mọi nhà nước trong thời đại kinh tế kiến thức, trong lúc nạn ăn trộm trí óc đang tràn lan. Sân chơi TPP vốn là sân chơi kinh tế thị trường. Ông Nguyễn Đình Lương, nguyên trưởng đoàn thương thảo Hiệp định thương nghiệp Việt - Mỹ (Ảnh: Trần Đông) Mở mở, kín kín, hở hở.
Kinh nghiệm lịch sử Việt Nam là sự đồng thuận đó sẽ có khi mọi người đều đặt lợi ích phát triển sơn hà lên trên hết. Giá trị của quyền SHTT có lúc cao hơn nhiều quyền dùng đất. Ưng ý cam kết nguồn rõ ràng chúng ta phải sửa đổi một số văn bản luật pháp hiện hành và cách điều hành kinh tế hiện thời. Ông có thể nói cụ thể hơn? Cuộc thương thuyết chưa kết thúc, nhưng vững chắc những pháp lý TPP sẽ là khuôn mẫu cho việc vận hành kinh tế thế kỷ XXI, tức là nó sẽ bao gồm những quy phạm, những quy định cao hơn, toàn diện hơn.
Song nếu đúng như vậy thì cũng là hợp logic. Trên con đường đổi mới mà Đảng và Dân đã chọn. Trong nền kinh tế toàn cầu hóa, thế giới đang ganh đua, nếu anh lập cập không biết làm ăn, anh chỉ được "ăn xái" vạch lưng ra cho người ta giẫm lên.
Nhưng trong quá trình thực thi, do chưa đủ điều kiện để hoàn chỉnh hệ thống luật pháp cộng với sự níu kéo của cơ quan công quyền đã làm biến tướng môi trường kinh dinh, và dẫn đến những hệ lụy mà báo chí nói mãi. Về ích lợi kinh tế: lợi. ) Phía Hoa Kỳ cương quyết không ưng vì luật GSP của Hoa Kỳ đòi đòi hỏi một số đề nghị cao trong đó có quyền lập hội.
Biết vỡ hoang dịp sẽ được nhiều, có khi được rất nhiều. Những đề nghị này khi đàm phán BTA, phía Hoa Kỳ đã nêu ra, đã đòi ta hài lòng. Nhân đây tôi cũng muốn nói thêm rằng ở tầm chiến lược nhà nước ta không nên tính chuyện suốt đời đi gia công làm thuê, không nên xây dựng chiến lược để con cháu mình suốt đời đi đóng máy khâu, khâu váy, khâu quần, khâu dép.
Thí dụ: Thứ nhất, vấn đề bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Những tiêu chí trên sân chơi: mở thông thoáng, công khai sáng tỏ đồng đẳng, không phân biệt đối thủ; là những tiêu chí buộc nó sẽ giữ cho các nền kinh tế phát triển lành mạnh và vững bền. Tổ quốc đang đổi thay cùng thời đại. Quốc gia có quyền lấy các doanh nghiệp quốc gia, lĩnh vực nào cũng được, to hay nhỏ nhiều hay ít.
Tuần Việt Nam đấu giới thiệu những nhận định của ông về thương thảo Hiệp định đối tác thương nghiệp xuyên Thái Bình Dương (TPP), vào thời khắc vòng thương thảo thứ 19 vừa chấm dứt tại Brunei. Những nguyên vật liệu này hoàn toàn đủ nhân cách "made in Việt Nam" để được hưởng thuế thu du nhập bằng con đường TPP.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét