Bài toán khó với danh khác biệt hiệu di sản của Tràng An.

Nhưng, câu hỏi đang được đặt ra: Dù hồ sơ sửa đổi tuân thủ và đúng các tiêu chí của UNESCO, việc Tràng An nằm gần những nhà máy xi măng như vậy liệu có đủ sức thuyết phục? Tràng An trở nên điểm đến thu hút du khách lo âu ấy là có cơ sở nếu nhìn sang trường hợp của Vịnh Hạ Long - khi những dự án san đất lấn biển, nuôi trồng thủy sản

Khu vực có nhà máy xi măng (cộng thêm phần núi đá được khoanh vùng để làm nguyên liệu sinh sản) chỉ nằm trong vùng đệm (chứ không phải phần "lõi") của danh thắng Tràng An.

Đáng nói hơn, việc xây dựng 2 nhà máy đã được phê chuẩn và bắt đầu khai triển từ trước thời điểm Ninh Bình có những bước đi cụ thể để nhòm đưa Tràng An thành di sản thế giới.

000 ha được quy hoạch lập hồ sơ của danh thắng này. Đồng thời, hồ sơ của danh thắng Tràng An được yêu cầu điều chỉnh lại để có thể thuyết phục được UNESCO.

Cắt bớt vùng đệm, để 2 nhà máy xi măng không còn can dự gì tới diện tích của danh thắng này. Thậm chí, trong trường hợp trở thành di sản thế giới, việc phát triển du lịch tại Tràng An cũng vẫn phải tính đến "bài toán" xi măng - khi mà Ninh Bình là tỉnh dẫn đầu miền Bắc về ngành công nghiệp này, với 5 nhà máy và công suất mỗi năm hơn 13 triệu tấn.

Cúc Đường Thể thao & Văn hóa. Xi măng là ngành sản xuất chủ lực tồn tại ở đây từ vài chục năm - trong khi đối với ngành du lịch đầy tiềm năng với những chùa Bái Đính, cố đô Hoa Lư, danh thắng Tràng An.

Loại hình công nghiệp dễ gây ô nhiễm và phá hoại phong cảnh này lại là quân thù số một. Như so sánh vui của các chuyên gia, thì Ninh Bình đang rơi vào cảnh "hậu thổ nghiệp lắm khói.

Thế nhưng, để làm tốt và phát huy được tiềm năng của loại "tài nguyên không khói" này, thì câu chuyện lại rất dài, dài hơn nhiều so với việc xây dựng hồ sơ để nhận một danh hiệu di sản từ UNESCO. Coi trọng thực tế ấy, hơn 1 tháng trước, Chính phủ đã có quyết định đồng ý cho 2 nhà máy xi măng được hoạt động thông thường theo đúng quy định của luật pháp. Ai cũng hiểu, làm mướn nghiệp thì hiệu quả nhìn thấy trước mắt bằng doanh thu, còn làm du lịch thì hiệu quả lại tiềm ẩn dưới nhiều giá trị khác, thậm chí nằm ở mai sau, nhưng có tính bền vững và lâu dài.

Có nghĩa, chọn lọc duy nhất để chỉnh sửa hồ sơ hiện nay là. Đấm thổ thần nghiệp không khói". Đã khiến di sản thế giới này trong 3 năm qua đều có tên tại danh sách khuyến nghị của UNESCO và vẫn đang ở tình trạng bị đề nghị giải trình. Sự trái chiều ấy xuất hành từ những rối rắm xảy ra với 2 nhà máy xi măng nằm trong diện tích gần 10.