Thời gian đã tẩy bỏ lớp vàng mạ (sản phẩm dị kì của một tuổi lịch sử) thế cục viễn dương, để nghề đi biển hiện ra đúng với thực chất của nó - một nghề nguy hiểm khó nhọc
Nhà người ta chẳng có gì. Họ là niềm hãnh diện của cả làng mỗi khi về quê, là giấc mơ thời bao cấp của những kẻ nghèo. Giấc mơ làm giàu bằng đường buôn lậu của nhiều thuyền viên tự động vỡ. Phương ngôn biển nói: “Biển không thích những con tàu không thể chìm”.
Nhà H. Cái thời hoàng kim tha lôi ào ạt hàng “second- hand” thượng vàng hạ cám từ nước ngoài về Việt Nam thu bộn tiền cũng chấm dứt, chẳng cần hoạt động ngăn chặn của công an và hải quan.
Đã bao nhiêu lần, H. Vậy mà T. Xong rồi là lăn ra ngủ!”, không biết những giọt nước mắt tủi lặng lẽ của vợ.
Họ là “kiều” Việt! Nhưng họ đặc biệt thích các cô giáo cấp II, các cô thợ may xinh xinh, nhàn hạ, không đề nghị làm ra tiền. , Họp thành tầng lớp đặc biệt, tục gọi là những “VOSCO”.
Thỏ! K. Còn táo Tây thì bán đầy ngoài chợ cạnh gánh hàng rau. H - cán bộ Đảng ủy Thủy sản Hạ Long được cơ quan cho xuống tàu đi Nhật “cải thiện”, hồi tưởng: “Say sóng ấy à! Giá có cục vàng to bằng hòn gạch ném đi để được lên bờ, cũng ném!”. Đi tàu trở thành bổn phận Một sáng mùa đông, nhà tôi có khách. V. Huống hồ kẻ đi biển cực chẳng đã. Quan niệm về một lối sống vật chất cực đoan của nhiều thuyền viên đã làm bùng nổ những tấn thảm kịch gia đình.
- Quản trị tàu - nói: “Khổ nhất là gặp một ông bếp tàu “4C” (con cháu các cụ) nghề ngỗng lùn tịt, lại mới thấy biển đã say, cho xơi toàn bánh mì khô. Giấc mơ thời bao cấp Hồi đầu những năm 80, đối với nhiều người dân phố Cầu Đất, tỉnh thành Hải Phòng, sự kiện mỗi ngày H - một cư dân của họ, dùng hết nửa bao thuốc lá “3 số” (vừa hút vừa làm “công tác đối ngoại”) bị xem là thói xa hoa khủng khiếp.
Biết người ta ganh ghẻ. Một vị thuyền trưởng trải đời cảm thán giữa cuộc họp mặt bạn bè: “Sướng gì cái đời chúng tao: tiền bạc, tình bạc, sóng bạc!”.
Gọi cái đùi gà chặt cho cả nhà, khiến cô chủ quán luôn miệng dạ ran. Không bao giờ dám dẫn bạn vào nhà, vì bố nó sợ mất của. Cô bạn đã yên ủi A bằng cách dẫn ra nhiều gương gia đình thuyền viên quan hệ vợ chồng, cha con, anh em bị đồng bạc chen xấn xổ vào giữa, dẫn đến vợ chồng ly thân, anh em tự, bố con bất hòa. Trở nên một “VOSCO” (VOSCO - Cty Vận tải Biển Việt Nam - đã trở thành danh từ chung chỉ sự sung túc ở thành thị này).
Tàu Sunrise của Công ty Cổ phần chuyển vận biển Việt Nam. Là hàng chục thuyền viên khác phải hầu tòa vì tội danh tương tự.
Đi tàu trở nên bổn phận. Vào gần lãnh hải Việt Nam, nhận được điện nhà: “Bến động!”.
Khối kẻ đổi đời thành giàu, rồi lại về “mo”, kiếm cái xe ôm ra đứng đầu đường. H. Người ta đổ xô ra cửa bàn tán, chỉ trỏ (không khen cô dâu, chú rể) khen chiếc xe đẹp! Hồi ấy, ở Hải Phòng có hơn 1. Trước hết là giấu tiền, vàng xuống tàu. H. Buổi sáng, người ta xếp hàng ăn phở mậu dịch “không người lái”, H.
Khi các cửa hàng ở những cảng biển nước ngoài không còn ma lực mạnh mẽ như ngày xưa nữa, người ta bắt đầu cảm thấy khó chịu đựng được thêm nỗi khó nhọc gian khổ của đời thủy thủ, đã thế lại còn nguy cơ gặp cướp biển Somali, hoặc những trận bão bẻ con tàu gãy làm đôi.
Đã cho “đô” vào bao cao su rồi nuốt! Khi tàu cập bến nước ngoài P. “Ních” một bụng cơm, một bụng nước, lấy sức đi bộ lang thang cả chục cây số, có hôm trong tuyết lạnh âm 5 độ, để tha vác vài tấn hàng từ các bãi bán đồ cũ về tàu.
Họ nguyên là những lính giải ngũ, dân chài, học sinh các trường công nhân kỹ thuật đường biển và cả những người thiếu hẳn các điều kiện về thể chất, ý thức, nhưng có “cây que”, nếu không thì phải có một ông chú bà bác thần thế nào đó để biến một anh thợ may trở thành thợ máy như H.
Ai đã đi biển không sống sót qua cảm giác: Đêm đến, giữa trời và biển như hai tổng thể vĩ đại úp chụp lên nhau, con đứa ở giữa thật là nhỏ bé, đơn chiếc khủng khiếp trong cái cabine chật chội của mình. Chẳng còn ai trầm trồ nữa trước những ngôi nhà 3 tầng của “lính” viễn dương. Trước và sau P. Vợ H. - Kỹ sư điện Hàng hải than vãn: “Tưởng nó (cán bộ tổ chức) là bạn học cũ, tàu về thì cũng chỉ “đi” “Ông già chống gậy” (Johnnie Walker) với thuốc 3 số, đúng nghĩa tặng quà! Thế là mới xuống tàu có hai chuyến, nó đã ném tao lên bờ.
Của Việt Nam ra nước ngoài, khẳng định chủ quyền nhà nước trên các vùng biển Việt Nam. Uống bia Sapporo. Nhịn ăn cái bắp ngô Nhật, có thể mua thêm bộ xống áo cũ về nước cho thằng em mặc đi gặp nhân tình. Người ta cồn cào khao khát đất liền: Thèm một mặt bằng chắc chắn không động dao dưới chân mình; thèm nghe cả tiếng láng giềng cãi nhau; thèm nhìn thấy một “bóng hồng”, trong khi mùa xuân đã về, vẫn lang thang nơi góc bể chân mây.
Đấy chính là anh bạn thợ may H. Ngày ấy vàng hiếm đến nỗi kẻ viết bài này hưởng lương kỹ sư, 5 năm không dính rượu chè, cờ bạc, nghiện hút, vẫn không mua nổi 1 chỉ vàng đeo ngón tay! Đấy là mới kể một mặt hàng rất nhân từ, mà “lính viễn dương” thì “đánh” từ xe máy đến cuộn chỉ. Ngày nay, đời viễn dương không còn là đề tài bàn tán từ trong nhà ra ngoài phố, mà chỉ còn lại những kỷ niệm của một thời đã qua.
Nhiều người tin rằng họ có khả năng biến cái không thể trở nên có thể, như đưa cả đàn con cháu từ nông thôn ra tỉnh thành. Đôi khi họ lại làm cả đô thị xôn xang bởi dám xây một cái nhà cao những 3 tầng. Không được thiên thời, đại lợi, nhân hòa, tuốt các Cty tàu địa phương chết trôi.
Bởi vì nó đập vào mắt. Là một cô giáo cấp II, con bà bán hàng tạp phẩm chợ Sắt. Đến khi H. Đại gia như Vinalines thì cũng nửa chìm nửa nổi. “10 năm đi Nga không bằng 3 năm đi Đức. Trong các gia đình thường thường bậc trung thành phố, người ta dùng dàn âm thanh lập thể, chứ không xài máy quay đĩa “mét hai”.
Họ mặc quần bò, áo lông, chân đi giày Adidas, tay đeo đồng hồ Seiko, miệng nhai kẹo cao su và có lúc tiêu tiền Mỹ! Trong các quán ăn, ai nói to nhất, giọng khinh bạc nhất, kiểu cách quê mùa, có lẽ là họ. Nghe thấy giọng quát nạt khổ đau của ông hàng xóm trước lời xin tiền thấm đẫm nước mắt của thằng con mua sách vở: “Nhà này không phải kho tiền! Mày cứ làm như bố mày ở VOSCO ấy!”.
Một số khôn ngoan, nhanh chân đầu tư tiền của dành dụm kinh doanh nhà đất. Kể trên. K. Chẳng dám mơ đến sờ vào ngón tay út của cô. Nói với tôi: “Đôi lúc cũng giật thột sao lấy được vợ đẹp như thế!”. Tam “bạc” Thế nhưng không dễ mà được đi tàu. P. Các tì thiếp bàn xinh đang nhiệt tình rót bia rượu, bưng bê đặc sản cho chàng thủy thủ đập phá ở các bến cảng Việt Nam làm sao ngờ rằng thượng đế của họ mới vài hôm trước đã phải chia nhau từng can nước ngọt sinh hoạt và thèm khát khi vớ được một mớ rau xanh, một mình ngồi ăn ngon lành như.
Bị hải quan Hải Phòng khởi tố về tội buôn hàng lậu qua biên cương. Các kiểu Cty thương nghiệp, nhập vào các kiểu ô tô đời mới, để mời mọc các kiểu người tiêu dùng.
Vợ H. V. Chả trách bọn trẻ con vẫn cứ hát: “Đẹp giai đi bộ không bằng anh rỗ đi “doa” (xe đạp Peugeot), Anh rỗ đi “doa” không bằng anh già đi Cup, Anh già đi Cup không bằng anh cụt VOSCO”.
Bao giờ họ mới được hưởng đãi ngộ xứng đáng với những công sức của họ?. Phần nhiều còn lại bỗng thấy mình thành gà công nghiệp trên lục địa. Buổi chiều, H. A - cô gái Hải Phòng có học, trẻ đẹp, nghe tin tàu chồng về Cảng Sài Gòn, vội bỏ công việc bế con đáp máy bay vào gặp chồng. Thuyền viên bị ném lên bờ, bị bỏ đói ở cảng biển nước ngoài.
Cuộc chạy xuống tàu mới là khởi động! Còn phải chạy được đi đâu? Đi “tam giác vàng” (Hong Kong- Nhật Bản - Singapore) một tháng một chuyến, hàng Second-hand vừa nhặt vừa mua, vừa nhiều vừa rẻ? Hay đi Châu Âu 6 tháng một chuyến, ngắm trăng suông Địa Trung Hải và nếm mùi vịnh Biscay gào thét? Hiển nhiên, những cửa hàng ở cảng biển nước ngoài quyến rũ thủy thủ Việt Nam hơn là vẻ lãng mạn của biển cả! Chưa hết, chạy đi đâu xong lại chạy đi lâu.
Nhặt cất vỏ lon, để cho hàng xóm làm bơ đong gạo, hoặc bày tủ ly! H. Chỉ cười nhạt. Đến giờ P. Mỗi năm họ mang từ nước ngoài về hàng chục vạn tấn thuốc trừ sâu, phân hóa học, cho người dân cày coi sóc mảnh ruộng của mình, hàng trăm vạn tấn sắt thép cho các công trình công nghiệp mọc lên trên khắp giang sơn và họ lại đưa hàng triệu tấn gạo, than, dầu, nông sản, hải sản.
Thủy thủ nhiều màu sắc hơn. Hiện tại, ăn nhiều mì chính người ta khuyến cáo có thể gây bệnh ung thư. Chuyến nào hàng thoát lên bờ, sau khi bị vặt từ trên tàu xuống cổng cảng, P. Vất hết hàng hóa buôn lậu xuống biển! Hôm ấy có nhiều đàn ông đã khóc. Thời mở cửa với kinh tế thị trường chóng vánh lật đổ tất giá trị vật chất đã làm xênh xang cho người thủy thủ.
- Điện trưởng tàu V. Có kẻ giấu kỹ đến mức quên giấu ở đâu! Tàu càng gần nhà, thần kinh càng căng: thương chính làm chặt hay lỏng? Bạn đã nhìn thấy đàn ông khóc bao giờ chưa? Tàu H.
Do đó, đi ra nước ngoài, họ bóp miệng tới từng cent (xu Mỹ) để dành mua đồ.
Anh N. Mặc bộ đồ “suvectômăng” giá 1 chỉ vàng, dắt vợ dắt con cũng đi ăn phở, nhưng là phở “chui”, không phải xếp hàng. Suốt 3 năm học cấp I, thằng con của P. Đến nhờ tôi nói hộ với sếp của H. Vòng quay khởi lại từ đầu. Chính họ là kẻ đầu têu cho cơn sốt đất một dạo của TPHCM. “Đêm trước hết trong khách sạn - A kể với bạn - Anh ấy không hỏi tao sống thế nào, chỉ thắc mắc mãi sao giá vàng lên nhanh thế.
Họ không có đủ thiên tài, kiến thức để giữ vị trí ngày xưa của mình trong thang từng lớp ngày nay. Mỗi khi tàu từ Nhật về H. Chưa bao giờ được đi tàu, trông biết là “rách”, vặc lại: “Thì lên bờ đi! Ai bắt ông khổ!”. Vợ H. “Đổ” xà phòng Camay, bột ngọt A-one và xích líp Nhật cho bà. Lợi nhuận siêu cấp mạ vàng thế cục thủy thủ. Hồi H. S. , Con trai của một quan chức, chỉ đòi tự tử(!) khiến cho cả tàu phải lấy thừng trói anh ta vào giường.
000 người như H. Còn là thợ may phố huyện nghèo kiết, H. Thế nhưng H. H. H. Còn mấy thằng “đi” phong bì, thì hết Nhật lại Hong Kong, chẳng thấy giáo huấn “Hoa thơm cho mỗi người hưởng một tí”! Hoa thơm? Thế nhưng đi biển là nghề nguy hiểm, nặng nhọc, không đơn giản là một cuộc dạo chơi nhẹ nhàng, lại hái ra tiền, như các độc giả của những tiểu thuyết hình sự đăng tải nhiều kỳ trên báo thường bị ngộ nhận.
“Đổi đời”. T, một “Vosco” đi tàu S. Đi cầu thân bằng 2 chiếc xe Toyota mượn của các sếp làm náo động cả phố xá. Những cái tên như: Mũi Horn, Tam giác Quỷ, tha ma tàu thuyền. Có số được thần tài ủng hộ, đúng hơn là có ông chú làm tổ chức bên ‘Thực phẩm”, chạy được một chân thủy thủ trên con tàu biển thẳng thớm đi về Hải Phòng - Hong Kong - Nhật Bản. Muốn xuống được tàu phải có sự bảo đảm bằng lý lịch, công nhận bằng nhiều con dấu.
Còn P. Thế nhưng điều bất hạnh nhất của người đi biển: Không phải bao giờ hạnh phúc cũng đến với họ nhiều như tiền bạc. Lại ngập mặt vào bán lấy tiền, mua “đỏ” (tiếng lóng chỉ vàng), mua “xanh” (đôla). Đánh phấn cả ngày không còn bị xem là thói xa xỉ đáng ghét và mặc áo “suvectômăng” đi chơi phố thì bị xem là nhà quê! Xe Cub mất địa vị là tài sản độc quyền của dân tàu biển.
Thế hệ hiện tại không được chứng kiến cảnh trong quán ăn, một “Vosco” mặt lãnh đạm móc trong túi ra cái lọ peneciline, cẩn thận rắc những hạt mì chính xuống bát phở, nghe rõ cả tiếng thở dài của vị thực khách ngồi bên, nên chẳng thể hiểu câu ví: “Quý như là mì chính cánh!”.
Mặc dù, họ làm thuyền viên trên các đội tàu của ngành thủy sản, xăng dầu, lương thực, của các Cty chuyên chở biển như: Hải Phòng SHIP, VIETCO- SHIP. M. Họ trở thành nguồn đề tài bất tận để cho dân tình xăm đàm tiếu đủ chuyện, đại loại: Vợ họ ngày thường mà cũng đánh phấn, con họ cầm gặm nguyên quả táo Tây, làm nghẹn ngào cả người nghe! Hiển nhiên, họ là khách được đón đợi của nhiều bà mẹ có con đến tuổi gả chồng.
Có điều nghe tưởng nghịch lý: Cuộc sống vật chất mỗi lần xuất ngoại của những nhà đi biển triệu phú ấy đôi lúc không khác “cái bang” - từ của TH.
Trong mắt tầng lớp Hải Phòng, H. Thành thợ máy chấm dầu trên tàu, chủ nhân của một căn nhà 100m2 mặt phố, đầy ắp kẹo Tây, táo Tây, thì H.
Rất dễ nhận ra họ trên đường phố. Xây nhà cao nhất đô thị hiện thời là người trên bờ. Thế nhưng, những người đi biển là một bộ phận chẳng thể thiếu được của nền kinh tế quốc dân. Được bà mẹ vợ ngày mai quàng cả 2 tay cô con gái “rượu” lên cổ. K. Thủy thủ P. Họ đã chết cùng với tàu Vàm Cỏ 12 trên biển Quy Nhơn, tàu GARNET trên kênh đào Suez. Không phải đi tàu.
Cái gì cũng có: Radio - quay đĩa National dài “mét hai” (1,2m), tivi Panasonic đen trắng, xe Honda đời 78 màu xanh ốc bươu, máy khâu “Con bướm” 5 ngăn và tủ lạnh Toshiba “Đầu gấu” 2 cửa. 3 năm đi Đức không bằng một lúc đi tàu”. Sĩ quan đội tàu xuất thân từ những thành phần cơ bản, tốt nghiệp các trường đại học hàng hải trong và ngoài nước.
Bởi thế, biển chỉ chấp thuận những người dũng cảm, thần kinh của họ phải chắc và dai như sợi dây cáp thuyền buồm, để chiến đấu với thử thách hà khắc chẳng kém sóng gió. Vẫn sửng sốt sao có thể cõng cái tủ lạnh như con kiến tha hạt gạo leo lên cái thang dây đu đưa trên tàu! Rồi thì đến lúc giấu hàng, xong rồi mà lòng chưa yên, nửa đêm lại lục tục dậy kiếm tìm chỗ khác.
P - một thanh niên gốc nông thôn cởi mở, chất phác, chỉ sau chục chuyến đi tàu đã xây nhà cao cổng kín, rồi nhốt chặt luôn bố mẹ, vợ con, cả tâm hồn mình, cách ly với hàng xóm và bạn bè. Họ còn may đó! Có đến hàng chục thuyền viên muốn ném đi cả trăm, ngàn cục vàng cũng không được nữa.
Thằng bé không thể hiểu rằng để có cái nhà 3 tầng tường phủ dây leo, bố nó đã qua bao nhiêu ải. Thế là H. Đủ làm khiếp đởm cả những “sói biển” thực thụ. Cho H. Đi đêm lắm cũng có ngày gặp ma.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét