Kinh nghiệm vượt thoát khủng hoảng của các nền kinh tế lớn như Mỹ, Đức, Nhật, Trung Quốc
Nhiều chuyên gia cho rằng, nếu nới trần bội chi để có thêm tiền đầu tư, thì phải cương quyết không tăng đối với chi bộc trực. Theo phân tích của TS. TS. Đinh Tuấn Minh- chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế công- từng dự Nhóm Tư vấn Chính sách, Bộ Tài chính cho rằng: Mức nợ hiện tại của Việt Nam hiện giờ vẫn chưa phải là đáng báo động, nhưng từ đấy đến mức đáng báo động cũng không còn xa.
"Song việc này không thể làm ngay được", ông cho biết. Ủng hộ việc tăng đầu tư công, TS. Nếu giảm được cũng có thể tằn tiện chi. Do vậy, việc tăng bội chi ngân sách để tăng tổng cầu cần phải được cân nhắc kỹ lưỡng.
Nếu có thể phải làm cuộc rà soát biên chế để đưa ra khỏi biên chế những người hưởng lương nhưng không làm gì, hoặc ăn cắp thời gian quốc gia vào việc tư, chân trong, chân ngoài.
Không phải phép thần cho nền kinh tế! Tuy nhiên, tăng bội chi không phải là phép thần để cứu nền kinh tế, thậm chí có nhiều tác dụng phụ. Hiện có quá nhiều lễ hội, bằng chứng nhận di tích, kỷ niệm ngày thành lập, đón huân- huy chương. Bên cạnh đó, nới trần bội chi, tức thị cho phép tăng ăn tiêu công và cũng là biện pháp để bảo đảm kinh tế 2014 tăng trưởng hợp lý khoảng 5,5- 5,8%, người phát ngôn của Chính phủ cho hay.
Một vấn đề khác cần được tính tới là lấy nguồn nào để tăng bội chi? hiện thu ngân sách đang rất khó khăn nên kiên cố nguồn tăng thêm sẽ vay từ việc phát hành trái khoán chính phủ, hoặc vay từ nước ngoài. Nếu tăng mức bội chi hay đưa ra gói kích cầu vững chắc khiến cân đối ngân sách bao tay. "5% được xem là điểm cảnh báo, qua mức này thì coi như bị lũ lụt, không giải quyết được tình hình kinh tế", ông nhận định.
Thứ hai là phải quản lý và xem lại cơ chế đầu tư công một cách thận trọng hơn để làm thế nào đồng tiền cung ứng ra phải được sử dụng hiệu quả nhất.
"Về lâu dài, cần xây dựng khuôn khổ ngân sách trung hạn để đảm bảo sự bền vững của ngân sách nhà nước, song song xây dựng kế hoạch giảm dần đối tượng hưởng lương ngân sách để dần dịch chuyển cơ cấu chi ngân sách nhà nước, thiết lập sự thăng bằng giữa chi thẳng thớm (hiện chiếm khoảng 67% tổng chi) và chi đầu tư phát triển (hiện chiếm khoảng 18% tổng chi) nhằm tăng thêm khả năng bố trí vốn đầu tư từ ngân sách quốc gia cho tăng trưởng kinh tế, hướng tới đích ổn định kinh tế vĩ mô lâu dài", Báo cáo viết.
Xúc tiến đầu tư công, đưa kinh tế thoát vùng trũng Tại cuộc họp báo thường kỳ Chính phủ mới đây, Bộ trưởng - Chủ nhiệm Văn Phòng Chính phủ Vũ Đức Đam cho biết đề xuất nới trần bội chi ngân sách từ 4,8% GDP năm nay lên 5,3% GDP cho năm sau xuất hành từ nhu cầu đầu tư đang rất lớn song thiếu vốn. Lê Đăng Doanh- Chuyên gia kinh tế: Xét về nguyên tắc, khi kinh tế khó khăn, ngân sách thâm thủng thì thảy các nước đều cắt giảm ngân sách bằng cách cắt giảm lương, trợ cấp xã hội.
Quốc gia nào cũng cần đầu tư công ở một chừng độ cố định và ổn định. K. Thành thử, đẩy đầu tư công lên chuẩn y bội chi để có nguồn đầu tư phát triển theo tôi là quyết định cấp thiết”, TS. Như vậy không còn phương thuốc nào để kích tổng cầu tốt nhất ngoài biện pháp cho phép tăng bội chi.
Nên, để bảo đảm mục tiêu ngân sách đã đề ra cho năm 2013, cần tăng cường tùng tiệm chi ngân sách quốc gia, song song đẩy mạnh các biện pháp tăng thu, chống thất thu và nợ đọng thuế trong những tháng cuối năm 2013. Điều này có khiến cho thị trường hiểu rằng đang có sự bất nhất giữa chủ trương và thực thi chính sách của Chính phủ, làm giảm niềm tin của thị trường”, vị chuyên gia phân trần.
000 tỷ đồng/tháng. 000 tỷ đồng nếu xử lý được sẽ gỡ một phần dòng vốn, tạo sự lan tỏa sang các ngành khác. HCM cũng cho rằng trong 2 năm 2013 và 2014 cần mạnh dạn tăng tiêu xài công dưới nhiều hình thức để kích thích tăng tổng cầu.
Nghĩa, lý do cốt mà Chính phủ trình Quốc hội mức bội chi cao hơn trong năm 2014 là để góp phần bình phục kinh tế. Do đó, nếu hiện tại không cắt giảm được các khoản tiêu pha liền tù tù này để có tiền hỗ trợ đầu tư công thì phần nào cho thấy, Chính phủ chưa đích thực có những quyết tâm mạnh mẽ trong việc canh tân nền kinh tế, trong đó có việc cách tân chính mình. "Chỗ này có rất nhiều tiềm năng để cắt giảm vì đang tồn tại hàng loạt hoang rất lớn".
Nhưng tăng bội chi là vấn đề không đơn giản, bởi lâu nay bội chi ngân sách thường phải bù đắp bằng nguồn vốn vay trong nước và ngoài nước.
Tăng bội chi cũng đồng nghĩa với tăng nợ công, nếu không dùng hiệu quả sẽ để lại gánh nặng trả nợ cho các đời sau. Để thực hành được, Chính phủ sẽ phải đứng ra huy động nguồn vốn trái khoán không nhỏ, khoảng 100. Con số này lên tới trên 90.
Việt Nam đã từng tăng bội chi nhiều lần khi kinh tế gặp khủng hoảng: năm 2009 bội chi lên tới 6,9% GDP, năm 2010 là 6,2% GDP. Đối với khối cơ quan, đơn vị sự nghiệp, DN quốc gia thì hình thức tiết giảm phí tổn sinh sản, hợp lý hóa sản xuất cũng tùng tiệm không nhỏ và mang lại hiệu quả rõ rệt.
Tăng đầu tư công là cấp thiết để phục hồi tăng trưởng kinh tế Việc Chính phủ Mỹ đóng cửa ngày 1/10/2013 vừa qua đã tạo ra một chấn động mạnh mẽ trên toàn cầu và đặt ra những vấn đề lớn trong tiêu xài công của các Chính phủ trên thế giới.
Đó là những việc phải làm trước khi có các quyết định về mặt tăng đầu tư công, nếu không sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư và có thể gây ra những bất ổn trong các cán cân kinh tế vĩ mô, nhất là nợ công. Thay vì tăng chi, nên tập hợp giảm nhẹ gánh nặng thu ngân sách, gánh nặng thuế, phí. Một khi nền kinh tế tiếp nhận được vốn tốt hơn, có điều kiện để tăng tín dụng thì sẽ giảm đầu tư công, khuyến khích đầu tư tư nhân, thăng bằng mức nợ công như Quốc hội đã cho phép”, ông cho biết.
Bên cạnh đó, khi tăng bội chi, các thành tích đạt được trong ổn định kinh tế vĩ mô, khiên chế lạm phát có thể bị đe dọa. Tinh thần được phát hành trái phiếu, tăng chi tiêu công sẽ ảnh hưởng tới an toàn nợ công Quốc gia, nhưng vị chuyên gia kinh tế cho rằng đây là liều thuốc hữu hiệu nhất.
Ở các nước đang phát triển và phát triển nếu gặp vấn đề về tổng cầu tăng chậm hoặc suy giảm sẽ dùng chính sách tài khóa, tăng chi ngân sách để thêm động lực kích cầu.
Thành ra, nếu đề xuất tăng bội chi được Quốc hội ưng ý, phần bội chi tăng thêm cần được chi đúng địa chỉ và phải có sự giám sát chặt chẽ. Nếu làm một phép tính, cứ phấn đấu giảm khoảng 10% chi họp hành, tiếp khách, đi công tác và tạm dừng một đôi công trình chưa cấp bách, chắc số tiền "dôi ra" cũng không ít và không phải giảm lương để cân đối thu - chi.
Cho thấy, họ đã mạnh mẽ chi ra nhiều trăm tỉ USD để tiếp sức cho nền kinh tế, do vậy có thể trụ được mà không bị rơi xuống đáy và rút ngắn thời gian lấy lại đà tăng trưởng. Việc này ở ta còn chưa làm rốt ráo, nếu làm tốt có thể không cần giảm lương mà vẫn tăng thu. Tuy nhiên, ở Việt Nam, theo tôi, cần có sự phân tích một cách toàn diện và sâu sắc về vấn đề tiêu ngân sách.
“Nới trần bội chi ngân sách lúc này chỉ là giải pháp nhất thời giúp nền kinh tế bớt khó khăn hơn, về lâu dài khi không còn thuốc kích thích kinh tế sẽ yếu trở lại ngay”. Hồi tháng 6, TS. Đó là điểm chưa được trong thời kì vừa qua. AN TS. 000 tỷ đồng. Luật gia Vũ Xuân Tiền - Chủ tịch HĐTV Cty tham mưu VFAM Việt Nam: Muốn giảm bội chi thì ngay lập tức phải siết chặt hơn nữa các khoản chi cho hội họp, tiếp khách, đi công tác và cả những khoản đầu tư chưa phải là cấp bách.
Hàng loạt tổng công ty, tập đoàn lớn lâm vào thế bí, trong rất nhiều lý do dẫn đến tình trạng đó thì có một lý do rất quan trọng là thiếu vốn để tái cấu trúc, để đầu tư đủ sức "vượt bão”.
Từ tháng 7 đến tháng 9/2013, trái khoán chính phủ phát hành thành công đang càng ngày càng giảm, tổng mức huy động những tháng đầu năm bình quân 17. Trần Du Lịch - người đề xướng kiến nghị nới trần bội chi để kích thích tổng cầu - cho rằng trong bối cảnh khó khăn bây chừ, thu ngân sách chỉ đủ để chi thẳng tính, bởi vậy Quốc hội nên ưng ý tăng bội chi với con số đủ để các địa phương trả nợ các dự án xây dựng căn bản mà doanh nghiệp đang triển khai.
Ông cũng khuyến nghị nếu cho phép điều chỉnh chỉ tiêu bội chi lúc này có thể sẽ gửi đi thông điệp về sự tiền hậu bất nhất trong thực thi chính sách của Việt Nam. Theo lý giải của Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam dựa trên tâm tính các con số, việc tăng bội chi là cấp thiết để kích hoạt tăng trưởng.
Nhìn lại quá trình phát hành trái phiếu chính phủ năm 2013, có thể thấy đây là một nhiệm vụ không dễ dàng. Cần có phương án tăng nguồn thu bổ sung và giảm những nguồn chi, nhất là xài công gây hoang phí, không cấp thiết.
Nói như TS. Trên thực tại, sau thời kì dây lưng buộc bụng kéo dài, tới thời điểm này, nhu cầu chi đầu tư phát triển của nước ta rất lớn. Bên cạnh nợ công thì một vấn đề rất đáng quan hoài là chúng ta bị rơi vào tình trạng mất cân đối ngân sách có tính ngay. N. Với mức tăng thêm 0,5% GDP, số vốn cần để tăng bội chi tương đương 20.
/. Vị chuyên gia này cũng nhận định có cách để tăng chi đầu tư phát triển mà không cần phải tăng bội chi ngân sách, đó là giảm chi thẳng thông qua giảm bộ máy hành chính. 000 tỷ đồng/tháng, nay giảm xuống chỉ còn 8. Cao Sĩ Kiêm- chủ toạ Hiệp hội DN nhỏ và vừa: Thay vì giảm lương, Bộ Tài chính nên dành thời gian và huấn luyện bộ máy để siết chặt quản lý thuế, truy thu thuế đối với những trường hợp trốn thuế, móc ngoặc với cán bộ thuế để "móc tiền" ngân sách, trốn nghĩa vụ nộp thuế.
Từ năm 2012 đến nay tình hình thu ngân sách đã khó hơn so với các năm trước, đặc biệt năm 2013 có khả năng không hoàn tất dự toán và dự báo năm 2014 vẫn đấu khó khăn.
Lê Xuân Nghĩa- Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh dinh, cho rằng việc nới trần bội chi là động thái cấp thiết để có nguồn vốn đầu tư phát triển.
“Trước mắt chứ không phải lâu dài, buộc lòng chấp nhận việc tăng phát hành trái phiếu, thậm chí có thể ưng bội chi ngân sách cao lên một chút nhưng chỉ trong ngắn hạn”, ông Ngoạn phát biểu. TS. "Khu vực đầu tư nước ngoài có tăng nhưng vừa phải. “Cần tăng trần bội chi ngân sách thay vì mức 4,8% GDP hiện thời, phát hành trái phiếu Chính phủ ngoài định mức 45.
TS. Quan yếu nhất hiện nay có hai điểm: Thứ nhất là phải giảm chi của Chính phủ, đặc biệt là giảm chi liền. Khi đầu tư tư nhân, đầu tư nhân dân chưa thể phát triển thì có thể dùng một chút đầu tư công để đẩy lên, tạo điều kiện cho doanh nghiệp xi măng, sắt thép có thị trường đầu ra.
Cùng ý kiến trên, tấn sĩ Vũ Viết Ngoạn - chủ toạ Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia- cho rằng để đạt đích tăng trưởng 5,5%, tổng vốn đầu tư phải cao hơn mức 30-31% hiện nay. 000 tỷ đồng. Nghĩa nói. Thật ra mức nợ hiện tại của Việt Nam giờ trên kinh nghiệm quốc tế vẫn chưa phải là đáng báo động, nhưng từ đấy đến mức đáng báo động cũng không còn xa.
Đã đến lúc đưa nền kinh tế nước nhà ra khỏi vùng trũng, mà trong đó, tác động rất quan yếu chính là xúc tiến đầu tư công. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện thời đang còn nhiều quan điểm băn khoăn xung quanh chủ trương tăng bội chi.
Lê Xuân Nghĩa, chẳng những không được tăng thêm mà còn phải tìm cách cắt giảm mạnh. Một vấn đề nữa là ăn tiêu công quá phung phí, cái này ai cũng thấy, nhưng bảo giảm không dễ. Trước đó, hồi giữa năm nay cũng đã có một số đề nghị nới trần bội chi để kích thích tổng cầu, tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế, nhưng vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau về vấn đề này.
Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành, mức bội chi trên 5% sẽ là đáng báo động. Chả hạn, có thể tạm dừng việc xây các tượng đài, các nhà bảo tồn, đình hoãn việc mua sắm xe ôtô mới, xây trụ sở. Song, đây không phải phương pháp chủ chốt.
Bên cạnh đó, ông khẳng định chẳng thể viện cớ kinh tế đang yếu để tăng đầu tư công. "Lý luận cho rằng tăng đầu tư công để kích thích kinh tế là không thích hợp. “Trước đây cứ 100 đồng GDP chúng ta có trên 30 đồng để đầu tư, nay chỉ còn 19 đồng" , ông phân vua. Thực tế thì nền kinh tế nước ta kể từ năm 2008 gặp vô vàn khó khăn.
000 tỷ đồng mỗi năm như Quốc hội đã cho phép nhằm thanh toán nợ đọng xây dựng căn bản và các công trình xây dựng dang dở” , ông Lịch nói. Nhưng, nếu quay sang hướng này quá sớm trong khi chưa giải quyết được khoản chi thẳng thớm cũng như nâng cao chất lượng quản lý đầu tư công thì sẽ lặp lại tình trạng như những năm vừa qua và sẽ chẳng giải quyết được vấn đề gì. Nếu chúng ta không có phương án quản lý chi tiêu công một cách chặt chẽ thì trong ngày mai có thể sẽ dễ gặp phải tình trạng như châu Âu và Mỹ hiện nay.
Theo tính tình, cứ tăng bội chi thêm 1% GDP, sẽ có thêm 40. Nhận định tổng quan về tình hình kinh tế Việt Nam 9 tháng đầu năm 2013, Ủy ban cho rằng những nuốm trong việc duy trì sự ổn định kinh tế vĩ mô, ưu tiên kềm chế lạm phát của Chính phủ đã đem lại cho nền kinh tế Việt Nam những kết quả tích cực trong 3 quý đầu năm 2013.
Thành ra, lúc này chính là cần phải tăng nguồn vốn cho đầu tư công. Ông Minh cho rằng: Việc nâng trần bội chi để tăng chi đầu tư phát triển trong tuổi này, tả việc cách tân ngân sách vẫn chưa được tốt. Tới nay, hàng tồn kho "chất cao như núi”; sức mua của xã hội rất thấp; nhiều ngành sinh sản, hàng hóa vốn được coi là mũi nhọn của nền kinh tế thì cũng không tránh khỏi khó khăn.
HUY Cân nhắc tăng bội chi! Tại phiên họp thường kỳ tháng 9 mới đây, Chính phủ đã bàn việc sẽ đề xuất Quốc hội nâng trần bội chi năm 2014 lên 5,3% GDP, thay vì 4,8% như năm 2013 để đáp ứng đề nghị về nguồn vốn đầu tư cho phát triển kinh tế. Nguyễn Minh Phong- Chuyên gia kinh tế: Theo tôi, trong bối cảnh hiện giờ, Bộ Tài chính phải tìm mọi biện pháp để tăng thu, giảm bội chi, mà dư địa cho việc giảm bội chi có thể chỉ ra ở rất nhiều khía cạnh, vấn đề mà ai cũng thấy, chỉ thực sự bắt tay vào làm mới ra kết quả.
000-18. Biện pháp này sẽ tốt hơn so với việc nới rộng quy mô thâm hụt ngân sách, hay quy mô nợ công.
Nếu tình trạng này cứ tiếp diễn và nhất là khi chúng ta đang có thiên hướng nâng mức bội chi ngân sách thì nguy cơ sẽ sớm đối diện với tình trạng bất ổn hơn. Sự kiện này đặt giữa bối cảnh, tại Việt Nam, Chính phủ cũng đang có dự định sẽ trình Quốc hội nâng tỉ lệ bội chi ngân sách quốc gia lên 5,3% GDP vào năm tới từ mức 4,8% GDP như hiện giờ, cùng với đó là việc Bộ Tài chính đề xuất giảm lương.
“Chúng ta tinh thần việc phải đảm bảo an toàn của nợ công, nhưng trong tình thế hiện giờ, chính đầu tư công là giải pháp tác động nhanh nhất để kích thích tăng tổng cầu của nền kinh tế, khi mà chính sách tiền tệ đang có tác dụng hạn chế.
000-9. Dĩ nhiên, biện pháp khó khăn này phải kèm theo sự giám sát chém đẹp của Quốc hội trong việc dùng đồng bạc. 000 tỷ đồng từ ngân sách để chi cho các mục tiêu, và Chính phủ cam kết dùng hết số tăng bội chi cho đầu tư phát triển. Đồng quan điểm, tiến sĩ Phạm Thế Anh - quyền Viện trưởng Viện Chính sách Công và Quản lý (Đại học Kinh tế Quốc dân) cũng nhận định chỉ riêng nới trần bội chi chẳng thể cứu vãn nền kinh tế.
Làm hết cách, mà ngân sách vẫn khó khăn thì cùng lắm mới phải vận dụng biện pháp giảm lương. Đặc biệt, về chính sách tài khóa, khả năng cân đối ngân sách nhà nước hiện đang rất khó khăn. Bởi trong thời đoạn tái cơ cấu thì việc giảm thuế để tương trợ doanh nghiệp là một bước đi hăng hái nhưng song song với đó phải có những cắt giảm ăn tiêu, đặc biệt là ăn tiêu thẳng để cải thiện năng suất của nền kinh tế.
Người hưởng lương từ ngân sách cần được chắt lọc để đảm bảo hiệu quả, để trả lương xứng đáng với vị trí và đề nghị công việc. Nới trần bội chi ngân sách có phải phép thần để cứu nền kinh tế? Ảnh: TL Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa Thu do Ủy ban Kinh tế tổ chức mới đây, tấn sĩ Trần Du Lịch - Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP. Ủy ban Giám sát tài chính lo lắng tiêu pha công thưa đánh giá về kinh tế Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2013 của Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia vừa được công bố đã đưa ra ba kiến nghị quan trọng hệ trọng đến kinh tế vĩ mô, trong đó có vấn đề tiêu công.
“Việt Nam đã phải trả giá đắt để ổn định kinh tế vĩ mô, nay khi chưa hạ thấp được bội chi ngân sách để dần đạt được sự vững bền về tài khóa, các giải pháp tái cơ cấu nền kinh tế được thực hành chưa đáng kể, thì lại đề xuất nới trần bội chi.
Khu vực tư nhân đang gặp khó khăn rất lớn do lực cầu yếu, muốn tăng cũng không được. Tránh lạm dụng mỗi lần thấy tháng tế khó khăn thì lại nới xài công, lấy chỗ nọ lấp chỗ kia", chuyên gia Bùi Kiến Thành phát biểu.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét